Molens

Werkstukken en spreekbeurten

Nederland staat vol met molens. Je hebt er vast wel eens eentje in het echt gezien. Maar wist je ook dat er allerlei verschillende molens zijn?

Een molen

Een molen is niet alleen een gebouw, het is een werktuig. Je kunt er verschillende dingen mee doen, bijvoorbeeld graan malen, hout zagen en water omhoog pompen. Wind of stromend water brengen de molen in beweging. Lang geleden deden mensen en dieren dat soms zelf! Nu is het werk overgenomen door machines. Veel molens werken nog wel. Je kunt ze meestal ook bezoeken.

Soorten molens

Er zijn allerlei soorten molens. Je kunt ze op verschillende manieren indelen.

Hoe komt de molen in beweging:

  • Handmolen: mensen malen met de hand graan of koffie.
  • Rosmolen: een paard (ros) brengt de molen in beweging.
  • Watermolen: stromend water in een beek of rivier laat het waterrad draaien.
  • Windmolen: de wind laat de wieken ronddraaien.

Wat is de functie van de molen:

  • Houtzaagmolen: zaagt boomstammen tot planken.
  • Korenmolen: zaagt graankorrels tot meel.
  • Papiermolen: wrijft oude witte kleren stuk totdat je papier kan maken van de pulp.
  • Pelmolen: pelt gerstekorrels (wrijft het schilletje of kaf eraf).
  • Poldermolen: water wordt omhoog gemalen.

Dit zijn maar een paar voorbeelden. Molens werden ook voor andere dingen gebruikt.

Hoe is de molen gebouwd:

  • Bovenkruier: de molenaar draait alleen de kap met de wieken naar de kant waar de wind vandaan komt.
  • Grondzeiler: vanaf de grond kan de molenaar bij de wieken.
  • Stellingmolen: vanaf het balkon kan de molenaar bij de wieken om ze bij te stellen (daarom heet het balkon een stelling).

Dit zijn drie manieren van bouwen, maar er zijn er nog meer.